Mẹ bầu cần bao nhiêu sắt khi mang thai
Mẹ bầu cần bao nhiêu sắt khi mang thai?

1. Nhu cầu sắt cho cơ thể mẹ bầu

Trước khi mang thai, cơ thể mẹ cần khoảng 14,8 miligam (mg) sắt mỗi ngày. Và khi cơ thể mang thai thì còn cần nhiều chất sắt hơn để đáp ứng đủ nhu cầu phát triển của em bé. Vào tam cá nguyệt thứ 3 cơ thể mẹ cần đến 30mg sắt mỗi ngày.

Sắt rất quan trọng vì chúng ta cần nó để tạo ra các tế bào máu và huyết sắc tố, giúp các tế bào hồng cầu lưu trữ và mang oxy đi khắp cơ thể.

Khi không có đủ chất sắt trong máu, các cơ quan và mô trong cơ thể sẽ không nhận được nhiều oxy như bình thường, điều này không tốt cho mẹ hoặc em bé.

Có nhiều loại thiếu máu khác nhau, nhưng thiếu máu do thiếu sắt là phổ biến nhất trong thai kỳ. Ở Anh có đến ¼ phụ nữ mang thai bị thiếu máu do thiếu sắt.

Mẹ bầu có nhiều khả năng bị thiếu máu do thiếu sắt trong thai kỳ nếu:

  • Nguồn cung cấp sắt của cơ thể vốn ít và cạn kiệt, khả năng lớn nếu chế độ ăn có ít thực phẩm chứa sắt.
  • Trước thai kỳ bạn đã có 1 khoảng thời gian mệt mỏi, kiệt sức
  • Mang thai đôi hoặc nhiều hơn
  • Mang thai khi dưới 20 tuổi bởi giai đoạn này cơ thể cần nhiều chất sắt hơn để hoàn thiện cơ thể trong giai đoạn thiếu niên

2. Những thực phẩm giàu chất sắt mẹ nên biết

Có 2 nhóm thực phẩm giàu chất sắt nhất, đó là:

  • Thịt đỏ, cá và gia cầm có chứa sắt ở dạng dễ dàng hấp thu được gọi là sắt Haem
  • Các thực phẩm thực vật như đậu, trái cây sấy khô, ngũ cốc có bổ sung sắt, bánh mì nguyên hạt và các loại rau lá xanh đậm chứa sắt được gọi là sắt không chứa Haem. Nguồn sắt này cơ thể hấp thu chậm và khó hơn nhóm 1

Nguồn hạt và hạt nảy mầm là nguồn cung cấp sắt tốt hơn so với hạt khô bởi các hạt nảy mầm chứa hàm lượng phytase thấp hơn. Phytates khiến cơ thể bạn khó hấp thu và lưu trữ sắt hơn.

Bởi vậy, khi sử dụng ngũ cốc nguyên hạt bạn nên ngâm hạt trước khi dùng như nấu chè, chế biến món ăn, làm salad hay sữa hạt sẽ tốt hơn. Điều này cũng làm cho chất sắt trong ngũ cốc dễ hấp thu hơn.

Bơ đậu phộng cũng là 1 nguồn chứa lượng sắt tốt cho mẹ bầu có thể kết hợp các món ăn nhẹ với bánh mỳ hay salad.

Tùy lượng sắt trong mỗi loại, thì 1 số loại hạt sau đây chứa lượng sắt cao nhất:

  • Vừng/ mè, hướng dương
  • Quả sung khô, quả mơ
  • Hạnh nhân, quả hạch brazil, quả phỉ

3. Làm sao để hấp thu sắt tốt nhất

Để sắt hấp thu tốt nhất hãy sử dụng đồ ăn, thức uống chứa vitamin C. Mẹ có thể uống 1 ly nước cam sau bữa sáng hay kết hợp ăn các loại trái cây, rau củ giàu vitamin C.

Ngoài cam, thì sau đây là 1 số thực phẩm giàu vitamin C:

  • Ớt đỏ, ớt xanh
  • Dâu tây
  • Quả kiwi
  • Bông cải xanh
  • Cà chua
thực phẩm giàu sắt tốt cho bà bầu
Thực phẩm giàu sắt tốt cho bà bầu

Điều gì cản trở việc hấp thu sắt của cơ thể?

Một số thực phẩm, đồ uống và thuốc có thể khiến việc hấp thu chất sắt kém hơn.

  • Trà và cà phê bởi đồ uống này có chứa tanin vì thế tránh dùng cùng bữa ăn hay ngay sau đó.
  • Ngũ cốc nguyên hạt có chứa sắt nhưng cũng là 1 nguồn chứa phytates vì thế hãy cân nhắc kỹ khi chọn thực phẩm này là nguồn sắt chính.
  • Thuốc kháng axit và thuốc ức chế proton (PPI) mà bạn đang dùng để điều trị chứng ợ nóng hay khó tiêu. Đây là muối kẽm và magie cũng khiến việc hấp thu sắt bị ảnh hưởng.
  • Các sản phẩm giàu canxi, chẳng hạn như sữa hoặc sữa chua, vì vậy hãy cố gắng không có những thứ này cùng lúc với một bữa ăn giàu chất sắt.

Theo đó, mẹ bầu vẫn có thể sử dụng trà, cà phê trong mức cho phép với lượng vừa đủ và KHÔNG dùng chung khi uống viên sắt hay trong bữa ăn giàu chất sắt

4. Làm sao để biết mình bị thiếu máu khi mang thai?

Cơ thể bình thường đã cần sắt nhưng mẹ bầu lượng sắt cần nhiều hơn gấp nhiều lần. Vì thế, Khi cơ thể bị thiếu máu sẽ có 1 số triệu chứng như:

  • Cơ thể luôn mệt mỏi
  • Da nhợt nhạt. Hay nếu bạn có 1 làn da sẫm màu có thể kiểm tra lưỡi và bên trong miệng của bạn xem có trông nhợt nhạt không
  • Liên tục đánh trống ngực, mất bình tĩnh
  • Nhức đầu
  • Chóng mặt
  • Hơi thở gấp gáp

Bên cạnh đó còn 1 số triệu chứng ít phổ biến hơn như ù tai hay thèm ăn bất thường. Ở 1 số phụ nữ bị thiếu máu do thiếu sắt thai kỳ còn hay cảm thấy ớn lạnh hay hội chứng chân tay không yên, dễ bị chuột rút.

Tuy nhiên, một số biểu hiện như mệt mỏi hay đau đầu thường khó xác định có phải bị thiếu máu hay không bởi nó cũng giống như biểu hiện của việc mang thai bình thường vì thế hãy thảo luận kỹ với bác sĩ và kiểm tra ý tế để chắc chắn.

5. Chẩn đoán thiếu máu thai kỳ như thế nào?

Khám thai định kỳ theo lịch hẹn cùng bác sĩ để được kiểm tra cụ thể.

  • Lúc thai kỳ được 10 tuần và,
  • Khoảng 28 tuần

Bác sĩ sẽ kiểm tra nồng độ sắt bằng xét nghiệm máu để có kết quả cụ thể.

Nếu thai đôi trở lên có thể kiểm tra lại lần 2 sớm hơn khoảng thuần 20 đến tuần 24.

Theo đó, nồng độ sắt của bạn sẽ được đo bằng cách thì ra số gram huyết sắc tố trên 1 lít máu. Bác sĩ sẽ viết mức huyết sắc tố của bạn trong sổ theo dõi thai sản của bạn là Hb, và lưu ý phép đo là một số theo sau là g / L.

Chẩn đoán thiếu máu nếu mức Hb của bạn là:

  • Ít hơn 110g/dl máu tại buổi thăm khám đó
  • Ít hơn hơn 105g/dl máu sau 28 tuần
  • Ít hơn 105g/dl sau 20 tuần đến 24 tuần nếu thai đôi trở lên

Mức thiếu máu là nghiêm trọng nếu mức Hb của bạn dưới 70g/dl tại bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ.

6. Thiếu máu ảnh hưởng đến sức khỏe của con tôi không?

Cơ thể của chúng ta luôn đảm bảo rằng em bé nhận được đầy đủ phần sắt vốn có của em trước cả khi mẹ lấy đủ cho mình. Bé cần sắt để đảm bảo cho sự phát triển của não bộ và hệ thần kinh.

Vì thế, trừ khi cơ thể mẹ bị thiếu máu trầm trọng còn không em bé của bạn sẽ luôn ổn.

Tuy vậy, mẹ sẽ cần phải bổ sung chất sắt và cần chăm sóc bản thân nhiều hơn vì khi thiếu máu có thể khiến mẹ rất mệt mỏi. Đồng thời, việc này cũng giúp mẹ luôn đủ chất sắt trong tam cá nguyệt thứ 3 để mẹ luôn khỏe và em bé phát triển tốt nhất trong giai đoạn quan trọng này.

7. Bệnh thiếu máu do thiếu sắt được điều trị như thế nào?

Để xác định cụ thể, bác sĩ có thể sẽ hỏi kỹ những gì mẹ ăn để đảm bảo xem mẹ đã ăn đủ các loại thực phẩm phù hợp hay không. Như một chế độ ăn uống đủ chất với thực phẩm đa dạng sẽ tốt nếu mẹ bị ốm nghén trong thời kỳ đầu mang thai.

Nếu nồng độ hemoglobin của mẹ giảm xuống dưới mức bình thường trong giai đoạn mang thai thì bác sĩ sẽ có thể kê đơn bổ sung sắt, thường khoảng 200mg.

Với một số loại sắt được kê đơn khi mang thai cũng chứa cả axit folic.

  • Thời gian uống sắt tốt nhất: 2 lần/1ngày trước bữa ăn khoảng 1 giờ.
  • Để sắt hấp thu tốt nhất: bạn nên ăn uống thực phẩm đồ uống giàu vitamin C ngay sau đó. Vitamin C giúp sắt hấp thu tốt hơn, nhiều nhất có thể
  • Không dùng sắt cùng với thuốc kháng axit và các loại thuốc khác.

Tuy nhiên viên uống cung cấp sắt giúp cải thiện mức độ thiếu máu nhưng có thể sẽ gây 1 số tác dụng phụ cho mẹ, như:

  • Táo bón
  • Buồn nôn
  • Mệt mỏi
  • Tiêu chảy
  • Ợ nóng
  • Đau bụng

Nhưng đừng quá lo lắng những tác dụng phụ này có thể sẽ ổn định dần theo thời gian vì thế hãy cố gắng kiên nhẫn và tiếp tục.

Uống nước cam hay nước ép, rau củ quả,  thực phẩm giàu vitamin C sau khi tiêu thụ sắt giúp hấp thu tốt hơn ngăn ngừa thiếu máu khi mang thai mẹ nhé.

Mức độ sắt sẽ được cải thiện rất nhiều sau vài tuần dùng. Theo đó, hãy cùng bác sĩ theo dõi mức độ sắt để đảm bảo được đủ và ổn định.

Và ngay cả khi mức độ Hb trở lại bình thường thì bác sĩ vẫn sẽ khuyên bạn nên tiếp tục dùng để đảm bảo luôn đủ sắt cho cơ thể mẹ và bé suốt thai kỳ.Nếu mẹ bị táo bón hãy cố gắng ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như các loại trái cây và rau củ quả. Nếu vẫn không cải thiện bác sĩ có thể kê toa nhuận tràng để giúp mẹ nhẹ nhàng, an toàn hơn khi mang thai. Ngoài sắt dạng viên thì mẹ còn có thể bổ sung sắt dạng dung dịch nhưng hãy thảo luận kỹ với bác sĩ để đảm bảo đủ lượng sắt được cung cấp cho mẹ và bé. Nếu mẹ bị thiếu máu nghiêm trọng do thiếu sắt mà không thể điều trị bằng viên sắt thì có thể được bác sĩ chỉ định qua đường tiêm.

8. Mẹ bị thiếu máu có ảnh hưởng đến việc sinh con không?

Mẹ bị thiếu máu có ảnh hưởng đến việc sinh con không?
Mẹ bị thiếu máu có ảnh hưởng đến việc sinh con không?

Nếu cơ thể mẹ bị thiếu máu cần chọn nơi sinh có chuyên môn để được can thiệp kịp thời từ các giai đoạn từ lúc chuyển dạ, đến khi sinh và cả việc đẩy nhau thai ra.

Việc can thiệp của bác sĩ chuyên khoa sẽ hạn chế tối đa cho mẹ việc mất máu khi sinh.

Bác sĩ cũng sẽ khuyên mẹ nên tiếp tục dùng chất bổ sung sắt trong sáu tuần đến tám tuần sau khi sinh, để duy trì sức khỏe tốt nhất. (Nguồn tham khảo Babycenter)

9. KẾT LUẬN

Mang bầu là giai đoạn rất nhạy cảm của các mẹ và hơn hết cơ thể cần nhiều hơn các chất dinh dưỡng và vitamin cần thiết để đủ cho cơ thể mẹ và sự phát triển của bé.

Sắt là 1 thành phần quan trọng giúp ngăn ngừa việc thiếu máu vì thế khi gặp bất kỳ dấu hiệu nào về sức khỏe mẹ hãy nhanh chóng liên hệ với bác sĩ để được tư vấn cụ thể và chi tiết.

Bổ sung đầy đủ các dưỡng chất và vitamin cần thiết trong thai kỳ là cách để giúp mẹ luôn khỏe bên cạnh 1 tâm trạng thoải mái cùng bé lưu giữ những khoảnh khắc đẹp trong suốt thai kỳ trước khi em bé chào đời.
Web Y Khoa không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay phương pháp điều trị y khoa.

1 COMMENT

Viết câu trả lời

Please enter your comment!
Please enter your name here